ระบบ Dimming บางประเภทใช้วิธี PWM หรือ Pulse Width Modulation คือการเปิด–ปิดกระแสไฟด้วยความถี่สูงเพื่อควบคุมระดับความสว่าง หากความถี่ของระบบไม่เหมาะกับ Shutter Speed หรือ Frame Rate ของกล้อง อาจเกิดแถบมืด แถบสว่าง หรือเส้นวิ่งบนภาพ

ผู้ใช้งานอาจไม่รู้สึกว่าไฟกะพริบ เพราะดวงตาและสมองสามารถรวมภาพที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วให้ดูต่อเนื่องได้ แต่เซนเซอร์กล้องจะบันทึกแสงเป็นช่วงเวลา จึงเห็นความไม่สม่ำเสมอได้ชัดกว่า

ปัญหานี้เรียกว่า Flicker หรือ Temporal Light Artefacts ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณภาพภาพ ความรู้สึกสบายตา และความน่าเชื่อถือของงานถ่ายทำ

สาเหตุที่มักพบในงานโครงการ

1. Driver และ Dimmer ทำงานไม่เข้ากัน

LED Strip, Driver และ Dimmer ต้องทำงานเป็นระบบเดียวกัน หากเลือก Driver ที่ไม่รองรับประเภทการหรี่ไฟ หรือใช้ Dimmer ที่ไม่ตรงกับวิธีควบคุม อาจทำให้ไฟกะพริบ หรี่ไม่สุด หรือเกิดเสียงรบกวนจากอุปกรณ์

ระบบ 0–10V, DALI และ DMX อาจสั่งงาน Driver ที่ใช้วงจรควบคุมภายในแตกต่างกัน จึงควรตรวจ Datasheet และ Compatibility List ของผู้ผลิต ไม่ควรพิจารณาจากชื่อระบบควบคุมเพียงอย่างเดียว

2. ความถี่ PWM ไม่เหมาะกับการถ่ายภาพ

PWM ไม่ใช่เทคโนโลยีที่ผิดโดยตัวมันเอง ปัญหาอยู่ที่ความถี่และการทำงานร่วมกับกล้อง หากใช้กล้องที่มี Shutter Speed สูง หรือถ่ายแบบ Slow Motion ความผิดปกติของแสงจะเห็นชัดขึ้น

ดังนั้นคำว่า “Flicker-Free” ควรตรวจสอบว่าหมายถึงการทดสอบในเงื่อนไขใด ใช้ระดับแสงเท่าไร และครอบคลุมการถ่ายภาพด้วยกล้องประเภทไหน

3. ปัญหาเกิดเฉพาะบางระดับการหรี่ไฟ

ไฟบางรุ่นอาจดูปกติที่ความสว่าง 100% แต่เกิด Flicker เมื่อหรี่ลงเหลือ 20–30% หรือเมื่อใช้ร่วมกับ Scene Controller

จึงควรทดสอบหลายระดับ ได้แก่ เปิดเต็ม หรี่ระดับกลาง หรี่ต่ำสุด และการเปลี่ยน Scene แบบต่อเนื่อง ไม่ควรทดสอบเฉพาะตอนเปิดไฟเต็มกำลัง

4. โหลดของระบบไม่ตรงกับ Driver

หากโหลดไฟเส้นต่ำหรือสูงเกินช่วงที่ Driver รองรับ ระบบอาจจ่ายไฟไม่เสถียร ทำให้เกิดการกะพริบหรือความสว่างแกว่งได้

ควรคำนวณวัตต์ต่อเมตร ความยาวรวม โหลดของแต่ละวงจร และตรวจสอบว่า Driver เหมาะกับการใช้งานจริงตามคู่มือของรุ่นนั้น

5. จุดต่อสายมีความต้านทานสูง

ขั้วต่อหลวม การบัดกรีไม่เรียบร้อย สายไฟเล็กเกินไป หรือจุดจ่ายไฟมีแรงดันตก อาจทำให้ไฟกะพริบเป็นบางช่วง โดยเฉพาะเมื่อเปิดไฟเป็นระยะทางยาวหรือมีการเปลี่ยนระดับแสงอย่างรวดเร็ว

ควรตรวจแรงดันต้นทางและปลายทาง ตรวจจุดต่อทุกตำแหน่ง และทดสอบระบบขณะเปิดโหลดจริง

6. เปลี่ยนสเปกในช่วงก่อสร้าง

ในงานโครงการ บางครั้งมีการเปลี่ยน LED Strip, Driver หรือระบบควบคุมเพื่อให้ทันกำหนดส่งมอบ แต่ไม่ได้ทดสอบร่วมกันใหม่ทั้งหมด

แม้อุปกรณ์แต่ละชิ้นจะทำงานได้เมื่อแยกกัน แต่เมื่อนำมาต่อรวมเป็นระบบอาจเกิด Flicker หรือการหรี่ไฟที่ไม่ต่อเนื่องได้ การเปลี่ยนสเปกจึงควรมีการตรวจสอบและ Commissioning ใหม่ทุกครั้ง

.

.

.

.

ประสบการณ์จากการตรวจงานของ DECENTO

จากการลงพื้นที่ดูงานระบบแสงของโครงการอื่น DECENTO เคยพบกรณีที่ไฟดูปกติเมื่อมองด้วยตา แต่เกิดแถบในภาพจากกล้องจริง ปัญหานี้ทำให้ภาพวิดีโอของพื้นที่ดูไม่สม่ำเสมอ แม้ผู้ใช้งานทั่วไปจะไม่สังเกตเห็น

ในระบบที่ DECENTO คัดเลือกและออกแบบแนวทางร่วมกับ Driver และระบบควบคุมที่เหมาะสม ทีมจะทดสอบทั้งการมองด้วยตาและการบันทึกด้วยกล้องภายใต้เงื่อนไขจริง อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ไม่ควรสรุปจากคำว่า “Flicker-Free” เพียงอย่างเดียว เพราะกล้องแต่ละรุ่น Shutter Speed, Frame Rate และระดับการหรี่ไฟมีผลต่อภาพที่ได้

ควรตรวจอะไรบ้างก่อนติดตั้งจริง?

ช่วงออกแบบและจัดสเปก

• ระบุประเภท LED Strip และแรงดันให้ชัดเจน

• ระบุ Driver และระบบควบคุมที่ใช้งานร่วมกัน

• ตรวจช่วง Dimming ที่ต้องการ

• ระบุว่าพื้นที่จะมีการถ่ายภาพหรือวิดีโอหรือไม่

• ตรวจความยาวต่อช่วงและโหลดรวม

• วางตำแหน่ง Driver และจุดเข้าถึงซ่อมบำรุง

ช่วงทำ Mock-up

• ทดสอบไฟที่ 100%, 50% และระดับต่ำ

• ทดสอบกับกล้องที่ใช้จริงในโครงการ

• ตรวจ Shutter Speed และ Frame Rate หลายรูปแบบ

• ทดสอบการเปลี่ยน Scene และการหรี่ไฟ

• ตรวจว่ามีแถบวิ่งหรือความสว่างแกว่งหรือไม่

• ตรวจภาพทั้งระยะใกล้และระยะไกล

ช่วงติดตั้งและส่งมอบ

• ตรวจขั้วต่อและจุดบัดกรี

• วัดแรงดันต้นทางและปลายทาง

• ตรวจโหลดจริงเทียบกับ Driver

• ตรวจการระบายความร้อน

• ทดสอบระบบควบคุมทุกวงจร

• บันทึกค่าการตั้งระบบและอุปกรณ์ที่ใช้

• จัดทำเอกสาร As-built และคู่มือบำรุงรักษา

.

.

.

DECENTO ช่วยลดปัญหา Flicker ได้อย่างไร?

DECENTO ทำงานในฐานะ Lighting Consultant และ Lighting Solution Provider โดยช่วยประเมินระบบตั้งแต่ต้น ไม่ได้เสนอเพียงไฟเส้นหรือโคมไฟแยกชิ้น

บริการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การตรวจ Requirement ของพื้นที่ การเลือก LED Strip และ Driver การตรวจระบบ Dimming การประสานงานกับระบบ 0–10V, DALI หรือ DMX การทำ Mock-up การทดสอบกับกล้อง และการตรวจระบบหลังติดตั้ง

เป้าหมายคือทำให้ไฟเส้นดูสวยเมื่อมองด้วยตา สบายตาสำหรับผู้ใช้งาน และไม่สร้างปัญหาเมื่อพื้นที่ถูกถ่ายภาพหรือวิดีโอ

ต้องการติดตั้งไฟซ่อน-ไฟเส้น ส่ง Floor Plan, Ceiling Plan, Mood Board หรือ BOQ มาให้ทีม DECENTO ช่วยประเมินแนวทางเบื้องต้นได้ที่

📞 Tel: 082-697-1416

💚 Line: @decento

📧 Email: [email protected]